ΤΕΤΑΡΤΗ
Μετάβαση στο σχολείο και πρωινά μαθήματα μέχρι τις 12. Η συνέχεια συναρπαστική: Θα περπατούσαμε στο πεζοδρομημένο κέντρο της πόλης και θα επισκεπτόμασταν τον καθεδρικό ναό του St. Gaudenzio, το εμβληματικό κτήριο-σύμβολο της Νοβάρα. Το βασικό κτίσμα είναι εκκλησία σε ρυθμό Βασιλικής που σχεδιάστηκε από τον Pellegrino Tibaldi και η οικοδόμησή του ξεκίνησε το 1577. Όμως η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της Νοβάρα, εξαιτίας διαφόρων επιδημιών και πολέμων, σταμάτησε την περαιτέρω κατασκευή μέχρι το 1626. Τελικά η εκκλησία ολοκληρώθηκε επίσημα το 1711. Τα πιο αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της Βασιλικής είναι το πανύψηλο καμπαναριό της και ο τεράστιος τρούλος της (dome). Τον τρούλο ανέλαβε να σχεδιάσει ο Αλεσσάντρο Αντονέλι. Το πρώτο σχέδιο υποβλήθηκε το 1841 και οι εργασίες ξεκίνησαν τρία χρόνια αργότερα. Καθώς το υποκείμενο κτίσμα της Βασιλικής δεν θα μπορούσε να αντέξει το προβλεπόμενο βάρος του τρούλου, ο Αντονέλι σχεδίασε πυλώνες που θα δέχονταν μεγάλο μέρος του βάρους του και θα τον στήριζαν. Το βασικό υλικό της κατασκευής είναι τα τούβλα κι αυτό αποδεικνύει τις σπουδαίες ικανότητες και την τόλμη του αρχιτέκτονα. Το συνολικό ύψος του κτίσματος είναι 122 μέτρα.
Το απόγευμα μας πρόσφερε μια απίστευτη εμπειρία ο Θεατρικός Όμιλος. Λειτουργούσε σε έναν υποβλητικό χώρο, που μας εισήγαγε ψυχολογικά στην έννοια του θεάτρου: Πανιά, φωτισμοί με έντονες αντιθέσεις, ιδιαίτερα αντικείμενα και καθίσματα θεάτρου στον προθάλαμο. Και πιο μέσα η μαύρη σκηνή με την πορφυρή αυλαία. Επαγγελματική ηχητική εγκατάσταση.
Ο συνάδελφος που είχε αναλάβει τον όμιλο, μια αποκάλυψη… η θεατρικότητα στις κινήσεις και τις εκφράσεις του συνδυασμένη με το κωμικό στοιχείο συγκέντρωναν την προσοχή των παιδιών που γελούσαν και ανταποκρίνονταν άμεσα στα ερεθίσματα που τους έδινε.
Το θεατρικό παιχνίδι άρχισε. Το θέμα απλό: δύο διαβάτες στον δρόμο διασταυρώνονται και, καθώς προσπερνούν ο ένας τον άλλο, κοντοστέκονται… έχουν ξανασυναντηθεί ή απλώς εντυπωσιάστηκαν ο ένας από τον άλλο;
Τα παιδιά, ανά δύο, κλήθηκαν να δώσουν τη δική τους εκδοχή, πάντα καθοδηγούμενα από τον εκπαιδευτικό. Η σκηνή παίχτηκε πολλές φορές και κάθε φορά χτιζόταν μια διαφορετική ιστορία, αφού τα παιδιά αυτοσχεδίαζαν ανάλογα με τον χαρακτήρα και την αλληλεπίδραση μεταξύ τους. Μέσα από αυτές τις ιστορίες θα δημιουργούσαν σιγά-σιγά στην πορεία της χρονιάς ένα ολόκληρο θεατρικό έργο.
Η μέρα μας έκλεισε με ένα πολύ ιδιαίτερο δείπνο σε ένα παραδοσιακό εστιατόριο της πόλης που ειδικευόταν σε φαγητά με βάση το ρύζι, όπου μας σέρβιραν ένα γευστικότατο ριζότο. Τι πιο παραδοσιακό, αφού η Νοβάρα είναι η πατρίδα του ρυζιού «καρναρόλι», το οποίο θεωρείται η καλύτερη επιλογή για αυτό το φαγητό. Καθώς κάποια από τα παιδιά μας δεν έτρωγαν το ριζότο, η μαγείρισσα του εστιατορίου είχε την ευγένεια να τους τηγανίσει πατατούλες, χωρίς επιπλέον χρέωση. Σαν μια μαμά, που δεν δεχόταν να φύγουν τα παιδιά νηστικά.
ΠΕΜΠΤΗ
Η Πέμπτη ήταν μέρα εκδρομής. Ιταλοί, Έλληνες και Ούγγροι μαθητές επιβιβαστήκαμε πρωί-πρωί στο τρένο. Μας περίμενε το Τορίνο.
Η πόλη μας υποδέχτηκε ηλιόλουστη. Οι εντυπωσιακές μεγάλες πλατείες με τα καλοδιατηρημένα επιβλητικά κτήρια και τα αγάλματα θυμίζουν τις διάφορες ιστορικές περιόδους ακμής που έζησε.
Ένας ευθύς δρόμος μας οδήγησε σιγά-σιγά σε όλα τα αξιοθέατα της πόλης. Περάσαμε από το Mole Antonelli. Για άλλη μια φορά εντυπωσιαστήκαμε από την αρχιτεκτονική ιδιοφυία του κατασκευαστή της, του ίδιου που έχτισε το εντυπωσιακό Dome της Novara, ο οποίος ύψωνε τους θόλους του χρησιμοποιώντας απλά τούβλα.
Σε λίγο βρεθήκαμε στο χώρο του Πανεπιστημίου. Μια πολύ ζωντανή γειτονιά με νέους φοιτητές να τρέχουν να προλάβουν το μάθημά τους ή να απολαμβάνουν σε κάποιο διάλειμμα της μέρας τους την όμορφη λιακάδα.
Ο δρόμος κατέληγε στον Πάδο. Ορμητικό το ποτάμι κατέβαζε τα νερά από τα χιόνια των Άλπεων που έλιωναν σιγά-σιγά. Οι πέτρινες γέφυρές του ένωναν την πόλη με τις γειτονιές των πιο προνομιούχων, αφού το Τορίνο, όπως και το Μιλάνο, φημίζεται για το υψηλό βιοτικό επίπεδο των κατοίκων του.
Ήταν πια αργά το απόγευμα όταν αποχαιρετήσαμε την πόλη και επιστρέψαμε στη Novara.
Το βράδυ μια πολύ φιλόξενη κίνηση των Ιταλών συναδέλφων, οι οποίοι μας είχαν ετοιμάσει ένα δείπνο στο σχολείο με παραδοσιακά φαγητά της περιοχής που τα είχαν μαγειρέψει οι ίδιοι. Συζητήσεις ανάλαφρες, παιδιών και καθηγητών. Μετά από τέσσερις μέρες συνεργασίας είχαμε να πούμε πολλά…
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
Μέρα αποχαιρετισμού … αλλά και εκδρομής στο Μιλάνο, το πιο σημαντικό εμπορικό κέντρο της περιοχής και οικονομική πρωτεύουσα όλης της Ιταλίας.
Η τελετή του αποχαιρετισμού, απλή και ανεπίσημη, έδωσε χώρο για να εκφραστεί η συγκίνηση των παιδιών. Η σχολική εβδομάδα στη Νοβάρα, αλλά και η αυτή που είχε προηγηθεί στην Αθήνα, είχαν θέσει τις βάσεις για γερούς φιλικούς δεσμούς, που χάρη στην τεχνολογία και το διαδίκτυο θα συνεχίζονταν εξ αποστάσεως. Γεύμα στο σχολείο (οι εκλεκτές συνάδελφοι Linda Biffi και Elena Graccia είχαν προνοήσει, για να προλάβουμε το τρένο) και γρήγορα-γρήγορα για τον σταθμό των τρένων.
Στο Μιλάνο επιβιβαστήκαμε στο μετρό και φτάσαμε στην πλατεία του Duomo.
Είχαμε εισιτήρια για να ανεβούμε με το ασανσέρ στην ταράτσα του περίφημου καθεδρικού ναού, από όπου η θέα ήταν πανοραμική. Μπροστά μας η πολυάνθρωπη πλατεία. Άνθρωποι βιαστικοί, που έτρεχαν για τις δουλειές τους, τουρίστες που φωτογραφίζονταν ή έπιναν καφέ, you tubers που φορούσαν το πιο πλατύ χαμόγελό τους κι έκαναν ζωντανή αναμετάδοση. Στο βάθος οι σύγχρονες μοντέρνες πολυώροφες κατασκευές, που στέγαζαν εμπορικά γραφεία διάφορων εταιρειών, υψώνονταν πάνω από τα υπόλοιπα κτήρια. Γύρω μας οι γοτθικές λεπτομέρειες του ναού πλαισίωναν τις εικόνες που βλέπαμε.
Η ταράτσα λειτούργησε και σαν τόπος συνάντησης, αφού έφτασαν εκεί και η ομάδα των Ούγγρων μαθητών. Χαρούμενα τα παιδιά είχαν άλλη μια συζήτηση μαζί τους, πριν την αναχώρηση μας.