Η σχολική εκδρομή
Στη Nazaré
Μετά τη γραφική μικρή καστροπολιτεία, επισκεφτήκαμε μια από τις πιο ιδιαίτερες περιοχές της Πορτογαλίας, διάσημη για τα τεράστια κύματα που σηκώνονται στη θάλασσά της, τη Nazaré.
Η πόλη αποτελείται από τρεις περιοχές: την παραλία Praia, και τους δύο παλιούς οικισμούς, το Sítio (στην κορυφή του βράχου που υψώνεται πάνω από την Praia) και την Pederneira (πάνω σε ένα λόφο ανατολικά της πόλης).
Η πόλη πήρε το όνομά της από ένα μικρό άγαλμα της Παρθένου Μαρίας, μια Μαύρη Παναγία, που την είχε φέρει ένας καλόγερος από τη Ναζαρέτ των Αγίων Τόπων.
Το άγαλμα θεωρήθηκε θαυματουργό αφού, σύμφωνα με τον θρύλο της Ναζαρέ, τον 12ο αιώνα έσωσε τη ζωή ενός Πορτογάλου ιππότη. Ο θρύλος λέει πως έφιππος ο ιππότης Roupinho, κυνηγούσε ένα ελάφι μέσα στην ομίχλη και κινδύνευσε να πέσει στον γκρεμό. Τότε επικαλέστηκε την Παναγία και αμέσως οι οπλές του αλόγου του κόλλησαν στα βράχια και εκείνος σώθηκε από βέβαιο θάνατο. Το θαυματουργό άγαλμα στεγάστηκε αργότερα στην εκκλησία της Nossa Senhora da Nazaré (Παναγία της Ναζαρέ).
Οι 7 φούστες της παραδοσιακής φορεσιάς των γυναικών της Ναζαρέ συμβολίζουν μια θαλασσινή παράδοση της περιοχής, που θεωρεί ότι τα κύματα έρχονται σε ομάδες και ότι το 7ο κύμα κάθε ομάδας είναι συνήθως το πιο ήρεμο και ασφαλές για να πλησιάσουν οι ψαράδες με τις βάρκες τους στην ακτή.
Τα κύματα της Ναζαρέ: δέος για τη δύναμη της φύσης
Κατά την διάρκεια του χειμώνα, τα κύματα στη Βόρεια Παραλία (Praia do Norte) έχουν ύψος από 6 ως 24 μέτρα. Υπεύθυνη για το φαινόμενο η ιδιαίτερη διαμόρφωση του βυθού της: Ένα υποθαλάσσιο φαράγγι, μήκους 210 χιλιομέτρων και βάθους έως και 5 χιλιομέτρων σε κάποια σημεία του, καταλήγει στον κόλπο της Ναζαρέ. Σε αυτό συγκεντρώνονται τεράστιες ποσότητες νερού, οι οποίες κατευθύνονται προς την ακτή. Καθώς όμως το φαράγγι τελειώνει απότομα κοντά στην ακτή, όλο αυτό το νερό ορθώνεται σε τεράστια κύματα. Η μελέτη της τάφρου της Ναζαρέ διενεργείται με τη χρήση ενός τηλεχειριζόμενου οχήματος και υποστηρίζεται από την ΕΕ.
Τα τελευταία χρόνια μελετάται κι ένα άλλο ανησυχητικό γεωλογικό φαινόμενο, αυτό της σημαντικής διάβρωσης που παρατηρείται στις ακτές της βόρειας και κεντρικής Πορτογαλίας. Όταν φτάσαμε στην παραλία της Ναζαρέ, διαπιστώσαμε πως την προετοίμαζαν για τη θερινή περίοδο εμπλουτίζοντάς την με μεγάλες ποσότητες άμμου από άλλη περιοχή. Μας εξήγησαν πως κάθε χρόνο εξαφανίζεται ένα μεγάλο μέρος της ακτής καθώς καταπονείται από τη μανία των κυμάτων κατά τη διάρκεια των χειμερινών καταιγίδων.
Τα νεότερα χρόνια στη διαβρωτική δράση των κυμάτων προστέθηκε κι ένας άλλος, ανθρωπογενής παράγοντας: η σημαντική μείωση της ποσότητας άμμου που μεταφέρουν τα μεγάλα ποτάμια (όπως ο Τάγος και ο Douro), λόγω της κατασκευής φραγμάτων. Έτσι, η θάλασσα απομακρύνει υλικό που δεν αναπληρώνεται από τις φυσικές ροές.
Η Nazaré και ο Stanley Kubrick
Το καλοκαίρι του 1948 ο 20χρονος τότε Stanley Kubrick ταξίδεψε στην Πορτογαλία ως φωτογράφος περιοδικού. Δεν περιορίστηκε όμως σε μια απλή τουριστική φωτογράφιση. Με το σκηνοθετικό ταλέντο του κατάφερε να κατανοήσει τη γνήσια ταυτότητα της χώρας και να «διαβάσει» την ψυχή των ανθρώπων της. Υπέροχες οι φωτογραφίες του από τη Ναζαρέ.
